Duyusal oyun kelimesini duyduğumuzda genelde aklımıza dağınık
oyun (messy play) ya da çocukların çevrelerindeki dünyayı keşfetmelerine izin vermek gelir. Duyusal
oyun bunları içeriyor olsa da aslında bundan çok daha fazlasıdır. Duyusal oyun
gelişim için çok önemlidir.
Dediğim gibi duyusal oyun çoğunlukla karışıklıkla, dağınık
çocukları ve evleri toplamakla bir tutulur. Aslında bundan çok daha fazlasıdır. Hepimiz
çevremizdeki dünyayı anlamak ve yanıt vermek için duyularımızı kullanıyoruz.
Günlük olarak kullandığımız yedi duyumuz var, evet, beş değil yedi.
Bu yedi duyu nelerdir?
- Tat alma
- Dokunma
- Koklama
- İşitme
- Görme
- Vestibüler
- Proprioseptif
Vestibüler duyu kısaca şöyle özetlenebilir; vestibüler sistem
iç kulakta bulunur ve denge duyusuyla ilişkilidir. (aynı zamanda vücudumuzun ne
zaman hareket ettiğini, salındığını, döndüğünü vb. bilmemizi sağlar)
Basit bir tanımlamayla proprioseptif; vücudunuzun uzaydaki yerini,
kollarınızın vücudunuzla olan ilişkisini kurma duyusudur. Eklem ve kasların
durumu ile ilgili bilgilerin planlanması, koordine edilmesi, kolları ve
bacakları bakmadan hareket ettirebilmek bu duyuya girer.
Çocuk henüz gelişmekteyken, bütün duyusal sistemlerin her
birinin çalıştırılması ya da aktive edilmesi önemlidir böylelikle farklı
duyular birbirleriyle kaynaşarak bütün bir duyusal sistem oluştururlar.
Bahsettiğim yedi duyuya, bir çocuk sınıfta eğitime ya da ev okuluna
başladığında ihtiyaç duyulur. Özel ihtiyaçları olan çocuklarla çalışırken, bu
çocuklarda çoğu kez bu duyu sistemlerinden biri düzgün şekilde çalışmıyordu ve
bu çocukların sınıfta yaşadıkları sorunlar bununla ilgiliydi.
Ama paniğe gerek yok. Duyusal oyun yoluyla gelişimi
desteklemek ebeveynler için çok zor değildir. Mümkün olduğunca çok duyusal
oyuna ve duyusal gelişim aktivitelerine katılmasını sağlamak için birkaç tavsiye:
- Yeterince uyumasını sağlayın (Yorgun beyin ve beden çocuğunuzun gelişimini engelleyecektir.
- Ekran zamanını sınırlayın (TV, video oyunları, telefonlar, bilgisayarlar, iPad'ler / tabletler vb.).
- Özellikle iyi havalarda mümkün olduğunca çok dışarıda oynamalarını sağlayın.
- Yemek yaparken size yardım etmesini teşvik edin. Küçük çocuklar bile basit yemek hazırlama aktiviteleri yapabilir.
- Parka gidin ya da doğa yürüyüşü yapın.
- Bisiklet sürme, tırmanma, salınma, atlama, ya da diğer ikili koordinasyonu (vücudun her iki tarafını birlikte kullanma)sağlayan kaba motor beceri aktiviteleri yapmalarını sağlayın.
- Hepsinden önemlisi, sadece eğlenin ve çocuğunuzun keşfetmesine ve çocuk olmasına izin verin!
Çocuklar bizim zannettiğimizden daha akıllılar. Duyusal
oyunda çocuğunuzun liderliğini takip edin. Belirli bir alanla ilgilendiğini
fark ettiğinizde bu duyusunu kullanması için mümkün olduğunca çok fırsat
tanıyın. Onlar neye ihtiyaç duyduklarını, ne istediklerini biliyor, yapmanız
gereken tek şey onları izlemek.
Yazıyı şurada okuyup çevirdim.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder