Nohut doğmadan önce okulda çalışırken çocukların ekran kullanımı ile ilgili o kadar çok sorun yaşıyorduk ki, bu yüzden onu doğumundan itibaren mümkün olduğunca ekrandan uzak tutmak istedim. Ancak çocukları ekrandan uzak tutmanın ne kadar uzun soluklu ve çok boyutlu bir mücadele olduğunu yaşadıkça anladım. Sizin ekrandan uzak durmanız ve çocuğunuza izletmemeniz yeterli olmuyor, çevremizde çocuklara telefondan bir şeyler izletmek öyle normal hale gelmiş ki, ilk fırsatta telefonundan bir şeyler açıp izletmeye çalışan tanıdıkları da tekrar ve tekrar uyarmak gerekiyor. Kısa süre öncesine kadar hayatımızda hiç yer almayan cep telefonlarının bu kadar kısa sürede çocukları eğlemenin tek yolu olmasının üzerine de ayrıca düşünmek gerek.

Bir keresinde bolca anneaanne ve ninenin olduğu bir oturmaya katılmıştık, anneannelerin bile sohbeti telefonlarından torun fotoğrafı ve videosu göstermek ekseninde ilerliyordu. Eskiden teyzelerin, ninelerin çocuklara masallar anlattığı bir dünyanın, büyüklerimizin bile telefondan video ve fotoğraf gösterdiği bir dünyaya evrilmesi ne acı ve çocuklarımız için ne büyük kayıp.

Çocukların beyin gelişimi büyük ölçüde 3 yaş civarında gerçekleştiği için ekran kullanımı için ideal olan, 3 yaş sonrası. Ancak kullanımı hep sınırlı ve kontrollü olmalı.

 Son dönemlerde bağımlılık tedavi merkezlerinde teknoloji bağımlığı tedavi bölümleri açıldığından haberdar olmuşsunuzdur. Buradan yola çıkarak diyebiliriz ki, ekran da madde gibi, sigara gibi her yaşta bağımlılık yapıcı etkiye sahip ve ne kadar erken başlanırsa bağımlılık riski o kadar artıyor.

Çocukların ekran kullanımıyla  ilgili okulda görüşmeler yaparken fark ettiğim, kafama takılan bir konu youtubeun ne kadar rahat kullanıldığıydı. Çocuklar serbestçe orada dolaşıp istedikleri ve istemedikleri her içeriğe ulaşabiliyordu. Geçen yıldan beri yaptığım görüşmelerin büyük yüzdesini ekranda yaş düzeyinin üzerinde içeriğe maruz kalmış çocukların yaşadığı sorunlar oluşturuyor. Kabuslar, kekelemeler, alt ıslatmalar vb. Arkadaşlarının anlattığı bir şeyi, sınıfta konuşulan korkutucu bir film ya da oyunu merak edip bakıyorlar. Ya da bir şeyler izlerken çıkan linklere tıklarken yanlışlıkla bu içeriklerle karşılaşıyorlardı. Çocukların youtube üzerinden direk hiçbir şey izlememesi gerekiyor, öncesinde aileler izlenecek şeyleri kendileri yükleyip internet bağlantısı olmadan izlemelerini sağlayabilirler.

İnternet ödevi olan çocuklar da ekran başında yalnız kalmamalı, bir büyükleriyle birlikte araştırma yapabilirler. Gördüğüm kadarıyla maalesef, çoğu aile güvenli internet kullanımından bihaber.

Bir de çocukların anne babanın telefonunu kullanması durumu var ki, o da aynı riskleri barındırıyor, internete direk erişimi olduğu için tehlikeli. Oradan da her türlü uygulamaya ve içeriğe ulaşabilirler. Cep telefonu anne babanın kişisel eşyası olarak kalmalı ve çocuğun kullanımına izin verilmemeli. Gerekirse eski bir telefon ya da bir tablet, içine sadece çocuğun izleyeceği içerikler yüklenip internet erişimi kapatılarak kullanılabilir.

Hem ilkokulda çalıştığım hem de ortaokulla aynı odayı kullandığımız için iki grubun da sorunlarını gözlemleme fırsatım oluyor, öğrencileri arasında yaşanılan sorunların yüzde sekseni ekran kullanımından kaynaklanıyor.  Dursun diye, sussun diye çocuğun eline ekran tutuşturmayı, telefondan, youtubedan çocuğa bir şeyler izletmeyi normal kabul eden algımızı değiştirmek gerekiyor. İçeriği faydalı bile olsa, ekranın kendisi uzun süreli kullanıldığında çocukların gelişimini olumsuz etkiliyor. Bir de çocuğun zararlı içerikleri izlediği durumda yaşayacaklarını siz düşünün. Belki son günlerde haberdar olduğumuz  bu korkunç mommo videoları tehlikenin boyutunu anlamamız için bir vesile olur.