Bilinçli Bebek kitabını okurken Nohut daha küçüktü, o dönem oradaki pek çok bilgiden faydalanmıştım ve epeyce not almıştım, yeri geldikçe açıp bakıyorum ve hala işime yarıyor. Şu sıralar kitapta bahsi geçen sınama davranışı konusunu işliyoruz Nohut’la. Yapmaması gerektiğini bildiği ya da yapılmaz hayır vb. dediğim bir davranışı tekrar ediyor. Kitapta 18 ay 2 yaş arası sınama davranışında bulunduklarını söylüyordu, evet tam da bu aralıktayız, umarım 2 yaştan sonra bitiyordur:)

Peki çocuklar neden böyle davranıyor?

1-Çocuk kuralı anlayabilmek için bilgi edinmeye çalışır. Tıpkı bir bilim adamı gibi hipotezini sınamak üzere veri toplar. Mesela neler yere atılabilir neler atılamaz, neler ağıza atılır neler atılamaz tekrar tekrar deneyerek ve sonuçlarını görerek öğrenir.

2-Çocuk için her türlü ilgi ilgisizlikten iyidir

İlgi görmezse kızdırmak pahasına da olsa fark edilmeye çalışır.

3-Aşırı müsamahakarlık da sınama davranışına neden olabilir.

Çocukla tutarlı ve net bir iletişim kurmak gerekiyor. Ağlıyor diye isteklerini yerine getirirsek her seferinde sınırları test eder. Kural konusunda kararlı olmalı ama ağlamasına da izin vermeliyiz. Yani kural değişmez ama hayal kırıklığını ağlayarak ifade etmesini izin vermeliyiz. Bizi dinlemediğinde meseleyi duygusal hale getirip öfkeyle davranmamalıyız.  Bize karşı çıktığında sevgimizi kaybetmekten korkmazsa ileride başkalarına da gerektiğinde hayır diyebilir.

4-Aşırı tepki vermek

Daha önce kızgın  bir tepki verdiyseniz aynı davranışı tekrar tekrar deneyebilir.

Peki ne yapacağız?

1-Aşırı tepki vermeyeceğiz

2-Kabul edilemez davranışı sakince durduracağız

3-Keşif ihtiyacını tatmin edecek başka yollar önereceğiz

4-Alternatifleri kabul etmiyorsa ağlamasına izin vereceğiz

Bugünden, bizden bir örnek: kalemlerle oynarken silgiyi ısırmak istedi, silgi yenmez, ağza alınmaz dedim, tekrar tekrar ağzına alıp ısırmaya çalıştı, parçalarını kopardı, çıkardık ağzından. Birkaç parçadan sonra kendi kendine vazgeçti. Elbette her zaman bu kadar sakin kalamayabiliyorum, çoğu zaman verdiğim tepkinin fazlalığını ya da yanlışlığını tepkiden birkaç saniye sonra fark ediyorum, ah o saniyeler:)  Ama en azından davranışlarını şöyle yorumlamıyorum: beni sinirlendirmeye çalışıyor, bu çocuk niye beni dinlemiyor, beni delirtecek vb.  Bunun yerine; deniyor, öğrenmeye çalışıyor vb. demek tepkilerimi daha rahat kontrol edebilmemi sağlıyor.